HiepThuong.comHiệp Thương
Đàm phán cho người bán hàng nhỏ

Hợp tác bán chéo với cửa hàng lân cận: chọn bạn, chia lợi và chốt thoả thuận

Cách mời tiệm bên cạnh cùng bán chéo, giới thiệu khách cho nhau: chọn tiệm hợp, mở lời, bàn cách chia lợi, thử nghiệm ngắn và ghi thoả thuận cho rõ ràng.

Two neighboring shopkeepers, a florist and a coffee kiosk owner, chatting on the shared sidewalk in front of their shops in Da Lat, seen from behind, misty morning light

Hợp tác bán chéo là khi hai tiệm gần nhau giới thiệu khách cho nhau, bán kèm sản phẩm của nhau hoặc làm chung một ưu đãi, để cả hai cùng có thêm khách mà không tốn thêm tiền quảng cáo. Tiệm hoa và quán cà phê, tiệm giặt và tiệm sửa quần áo, quán bún và tiệm nước mía: những cặp như vậy có chung tệp khách nhưng không tranh nhau món bán.

Cái khó không nằm ở ý tưởng mà ở cuộc nói chuyện: mời thế nào để tiệm bên cạnh không nghĩ mình đang lợi dụng, chia lợi thế nào cho công bằng, và làm sao để thoả thuận không đổ vỡ sau vài tuần. Bài này đi qua từng bước đó cho người bán nhỏ. Các con số là ví dụ giả định.

Bán chéo hợp với tiệm nào

Điều kiện đầu tiên là hai tiệm phục vụ cùng một nhóm khách nhưng không bán cùng một thứ. Một tiệm bánh và một tiệm hoa cùng phục vụ người đi mừng sinh nhật; một quán phở buổi sáng và một tiệm nước ép cùng phục vụ dân văn phòng; một tiệm văn phòng phẩm và một tiệm photo cùng phục vụ học sinh. Khi hai tiệm bán những món khách hay mua cùng lúc, việc giới thiệu cho nhau là giúp khách chứ không phải ép khách.

Điều kiện thứ hai là chất lượng tương đương. Bạn giới thiệu khách sang tiệm khác nghĩa là đang đặt uy tín của mình vào đó. Nếu tiệm kia phục vụ kém, khách sẽ nhớ rằng bạn đã chỉ họ sang. Trước khi mời, nên tự mua hàng, dùng dịch vụ của tiệm kia vài lần như một khách bình thường.

Điều kiện thứ ba là hai chủ tiệm nói chuyện được với nhau. Bán chéo cần trao đổi thường xuyên, xử lý những lúc khách phàn nàn, điều chỉnh khi không hiệu quả. Nếu đã có chuyện lấn chỗ để xe hay tranh khách trước đây, nên giải quyết xong rồi mới bàn làm ăn chung.

Các hình thức bán chéo từ nhẹ đến sâu

Không cần bắt đầu bằng thoả thuận phức tạp. Bảng dưới đây xếp các hình thức theo mức độ gắn kết, bạn nên bắt đầu từ hàng trên.

Hình thứcCách làmMức cam kết
Giới thiệu miệngKhách hỏi thì chỉ sang tiệm kiaRất thấp, không cần thoả thuận
Đặt danh thiếp, tờ rơi của nhauMỗi tiệm để một chồng thẻ của tiệm kia ở quầyThấp
Ưu đãi qua lạiKhách mua ở tiệm này được giảm khi mua ở tiệm kiaTrung bình, cần thống nhất cách nhận biết
Combo chungMột gói gồm sản phẩm của cả hai tiệm, bán ở cả hai nơiCao, cần thống nhất giá và chia tiền
Bán ký gửi sản phẩm của nhauTiệm này bày bán hàng của tiệm kia, nhận phần trămCao, cần thống nhất hàng tồn, hư hỏng, đối soát

Bắt đầu với giới thiệu miệng và danh thiếp giúp hai bên thử độ hợp nhau mà không tốn gì. Khi thấy khách thực sự qua lại, mới tiến tới ưu đãi qua lại hoặc combo.

Câu nói mẫu khi mời tiệm bên cạnh hợp tác

Lời mời tốt nói rõ lợi ích cho tiệm kia trước, không chỉ cho mình, và đề nghị bắt đầu nhỏ.

  • "Chị ơi, khách mua hoa bên em hay hỏi chỗ uống cà phê gần đây. Em định chỉ khách sang quán chị, chị có muốn để vài tấm thẻ bên em không."
  • "Ngược lại, khách bên chị ai cần hoa tặng, chị chỉ giúp sang em. Mình thử một tháng xem khách có qua lại không."
  • "Nếu được, khách cầm hoá đơn bên em qua quán chị được giảm một chút, khách bên chị qua em cũng vậy. Chị thấy mức nào hợp với quán chị."
  • "Mình cứ thử nhỏ thôi chị, cuối tháng ngồi lại xem số khách, không hợp thì thôi, vẫn là hàng xóm vui vẻ."

Câu cuối quan trọng: cho tiệm kia một lối ra dễ dàng làm họ dễ nói có hơn. Không ai muốn bắt đầu một mối quan hệ mà không biết cách kết thúc.

Nên chọn lúc tiệm kia vắng khách để mở lời, mang theo vài tấm thẻ của tiệm mình làm sẵn, và nếu được thì mua một món của họ trước khi nói chuyện. Một khách vừa mua hàng nói chuyện hợp tác bao giờ cũng được nghe kỹ hơn một người lạ chỉ đến để đề nghị.

Bàn chuyện chia lợi cho công bằng

Giới thiệu qua lại thường không cần chia tiền. Nếu khách qua lại tương đối đều hai chiều, mỗi tiệm giữ phần lời của mình là công bằng. Chia tiền cho từng khách giới thiệu chỉ làm phức tạp và dễ nghi ngờ.

Ưu đãi qua lại: mỗi tiệm tự chịu phần giảm của mình. Khách cầm hoá đơn tiệm A sang tiệm B được giảm, thì tiệm B chịu phần giảm đó vì tiệm B được thêm khách. Hai bên tự quyết mức giảm phù hợp với lãi của mình.

Combo chung: chia theo giá vốn và công sức. Ví dụ giả định: combo bánh và hoa giá 300.000 đồng, phần bánh có giá bán lẻ 180.000 đồng, phần hoa 150.000 đồng. Tổng giá lẻ 330.000 đồng, combo giảm 30.000 đồng. Hai bên có thể chia phần giảm theo tỉ lệ giá lẻ, hoặc tiệm nào bán được combo thì nhận thêm một phần nhỏ cho công bán.

Bán ký gửi: phần trăm phải bù được chỗ và công. Tiệm bày bán hàng của tiệm khác mất diện tích kệ và công tư vấn, nên phần trăm cần đủ bù. Cũng phải nói rõ hàng hư, hàng mất ai chịu.

Đừng để chuyện nhỏ thành nghi ngờ. Ghi chép đơn giản, đối soát đều đặn, chuyển tiền đúng hẹn. Một lần chậm trả vài chục nghìn có thể làm hỏng cả mối quan hệ.

Chạy thử một tháng và đo xem có hiệu quả không

Không có số liệu, sau một tháng hai bên chỉ có cảm giác, và cảm giác thường thiên về việc mình cho nhiều hơn nhận. Một cách đo đơn giản giúp tránh điều đó.

  1. Thống nhất cách nhận biết khách được giới thiệu: khách nói tên tiệm kia, cầm thẻ, hoặc đưa hoá đơn.
  2. Mỗi tiệm ghi một dòng vào sổ mỗi khi có khách đến từ tiệm kia: ngày, món mua, số tiền ước chừng.
  3. Cuối tuần nhắn cho nhau số khách đã nhận, để cả hai thấy dòng khách đi hai chiều.
  4. Sau một tháng ngồi lại, so số khách và doanh thu từ nhau, nghe phản hồi khách.
  5. Quyết định giữ nguyên, điều chỉnh hình thức, hay dừng một cách vui vẻ.

Nếu dòng khách lệch hẳn một chiều, đó không phải lý do để trách nhau. Có thể hình thức chưa hợp, hoặc tệp khách hai tiệm khác nhau hơn tưởng. Đổi cách thử, hoặc chấp nhận rằng hai tiệm chỉ nên dừng ở mức chỉ khách cho nhau.

Ghi lại thoả thuận khi đã làm combo hoặc ký gửi

Giới thiệu miệng không cần giấy tờ, nhưng khi đã có combo chung hoặc ký gửi hàng, hai bên nên ghi lại những điểm chính: sản phẩm nào, giá bán, cách chia tiền, ngày đối soát, ai chịu hàng hư hoặc hàng tồn, thời gian thử và cách kết thúc. Một tin nhắn tóm tắt được hai bên xác nhận là đủ cho phần lớn tiệm nhỏ.

Với hàng ký gửi, thêm một bảng ghi số lượng giao, số lượng bán, số lượng còn lại mỗi lần đối soát, có chữ ký hoặc ảnh chụp của cả hai. Hàng thực phẩm cần thêm điều khoản về hạn dùng: tiệm bày bán có trách nhiệm báo khi hàng gần hết hạn, tiệm sản xuất có trách nhiệm thu hồi.

Thoả thuận rõ ràng không làm mất không khí hàng xóm, ngược lại giúp hai bên không phải nhớ hay đoán. Khi một bên muốn dừng, cách kết thúc đã ghi sẵn, chỉ cần làm theo. Nên hẹn trước một ngày đối soát cố định, chẳng hạn chiều thứ Bảy cuối tháng, để việc đếm hàng và chuyển tiền thành thói quen chứ không phải chuyện phải nhắc nhau mỗi lần.

Mở rộng ra cả dãy phố: khi có nhiều hơn hai tiệm

Khi hai tiệm đã chạy ổn, nhiều nơi bắt đầu mời thêm tiệm thứ ba, thứ tư trên cùng con phố: tiệm hoa, tiệm bánh, quán cà phê, tiệm gói quà cùng làm một tấm thẻ chung cho mùa lễ, khách mua ở bất kỳ tiệm nào cũng được ưu đãi nhỏ ở các tiệm còn lại. Cách này làm con phố thành một điểm đến, khách có lý do đi bộ từ tiệm này sang tiệm khác.

Càng nhiều tiệm, càng cần một người đứng ra điều phối và một cách làm thật đơn giản. Mỗi tiệm tự chịu phần ưu đãi của mình, không chia tiền chéo; thẻ chung in một lần, mỗi tiệm góp phần chi phí như nhau; có một nhóm nhắn tin chung để báo khi hết thẻ hoặc khi có khách phàn nàn. Thời gian chạy nên có hạn, chẳng hạn một mùa lễ, rồi cả nhóm ngồi lại xem số khách.

Lưu ý không mời hai tiệm cùng bán một thứ vào chung nhóm, và không để nhóm biến thành nơi thống nhất giá bán với nhau. Mục tiêu là đưa khách qua lại, không phải cùng nhau ép giá khách.

Những điều làm hỏng một hợp tác bán chéo

Điều hay gặp nhất là một bên âm thầm bán thêm món trùng với tiệm kia. Quán cà phê bắt đầu bán bánh ngọt khi đang hợp tác với tiệm bánh bên cạnh, dù chỉ vài loại, cũng đủ làm tiệm bánh thấy bị phản bội. Nếu định mở rộng mặt hàng, nói với đối tác trước và bàn lại hợp tác.

Điều thứ hai là giới thiệu cho có. Đặt thẻ tiệm kia ở góc khuất, hoặc khi khách hỏi thì nói qua loa, khiến tiệm kia không nhận được khách và nghĩ mình bị lợi dụng. Nếu không thật lòng muốn giới thiệu, đừng nhận lời hợp tác.

Điều thứ ba là để lỗi phục vụ của tiệm này làm hỏng uy tín tiệm kia mà không ai nói. Khi khách phàn nàn về tiệm đối tác, bạn nên chuyển lời một cách tế nhị, không đợi đến lúc tích tụ thành bực bội. Một hợp tác tốt cần cả hai chủ tiệm coi khách của nhau như khách của mình.

Câu hỏi thường gặp

Hai tiệm bán hàng tương tự có hợp tác bán chéo được không?

Khó, vì dễ tranh khách trực tiếp. Bán chéo hiệu quả nhất khi hai tiệm phục vụ cùng nhóm khách nhưng bán những món bổ sung cho nhau. Nếu hàng tương tự, hai tiệm có thể hợp tác ở chỗ khác như gom đơn nhập hàng, nhưng không nên giới thiệu khách cho nhau.

Có nên trả tiền hoa hồng cho mỗi khách được giới thiệu không?

Với giới thiệu qua lại giữa hai tiệm nhỏ, thường không cần, vì khách đi cả hai chiều. Trả hoa hồng từng khách làm phát sinh việc ghi chép, đối soát và dễ nghi ngờ. Chỉ nên tính tiền khi một bên bán hộ sản phẩm của bên kia, như combo hoặc ký gửi.

Làm sao biết khách đến từ tiệm đối tác?

Đơn giản nhất là khách cầm thẻ hoặc hoá đơn của tiệm kia, hoặc nói tên tiệm khi thanh toán. Ưu đãi nhỏ khi xuất trình thẻ giúp khách có lý do nói ra. Mỗi tiệm ghi một dòng vào sổ để cuối tháng có số liệu so sánh.

Đối tác bắt đầu bán món trùng với tiệm mình thì sao?

Nói chuyện thẳng và sớm, hỏi lý do và kế hoạch của họ. Có thể điều chỉnh để hai bên không đá nhau, như chia nhóm sản phẩm, hoặc dừng hợp tác một cách vui vẻ. Im lặng chịu đựng thường dẫn đến bực bội và hỏng luôn quan hệ hàng xóm.

Có cần làm hợp đồng khi hợp tác bán chéo không?

Với giới thiệu miệng hoặc đặt thẻ của nhau thì không cần. Khi đã có combo chung, ký gửi hàng hoặc chia tiền, nên ghi lại thoả thuận bằng tin nhắn hoặc giấy tờ ngắn gọn. Nếu giá trị hàng lớn hoặc có điều khoản phức tạp, bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Hợp tác không hiệu quả thì kết thúc thế nào cho êm?

Ngồi lại xem số liệu cùng nhau, cảm ơn đối tác, đối soát và trả dứt phần tiền hoặc hàng còn lại, rồi dừng theo cách đã thoả thuận từ đầu. Kết thúc rõ ràng giúp hai tiệm vẫn là hàng xóm tốt và có thể thử lại cách khác sau này.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138