Khi người bán không thể hoặc không muốn giảm giá, bạn vẫn có thể thương lượng những thứ đi kèm: quà tặng có ích, bảo hành dài hơn, giao và lắp miễn phí, đổi trả linh hoạt, hỗ trợ sau bán. Với người bán, những thứ này thường tốn ít hơn giá trị chúng mang lại cho bạn, nên dễ đồng ý hơn một khoản giảm giá trực tiếp.
Cách thương lượng này hợp với hàng có giá niêm yết, hàng của hãng có giá bán lẻ đề xuất, hay những người bán giữ giá để không phá mặt bằng chung. Bài hướng dẫn bạn chọn thứ nên xin, cách mở lời, và cách giữ cho lời hứa không bay mất khi về đến nhà. Giá trị trong ví dụ là giả định.
Vì sao người bán dễ cho thêm hơn là giảm giá
Một khoản giảm giá là tiền ra khỏi túi người bán ngay lập tức, và còn có thể ảnh hưởng đến mặt bằng giá: nếu họ bớt cho bạn, những khách khác biết được cũng sẽ đòi. Với cửa hàng là đại lý của hãng, giá bán có khi bị ràng buộc bởi chính sách phân phối. Vì vậy, nhiều người bán thà tặng thêm một món phụ kiện hơn là sửa con số trên hoá đơn.
Món quà tặng thường có giá nhập thấp hơn nhiều so với giá trị bạn cảm nhận. Một bộ dán màn hình, một túi chống sốc, một lần vệ sinh máy miễn phí, với cửa hàng chỉ tốn ít tiền và chút công. Bảo hành thêm vài tháng cũng vậy: nếu hàng ít lỗi, chi phí thực tế của họ thấp, nhưng với bạn đó là sự yên tâm có giá trị.
Hiểu điều này giúp bạn chọn đúng thứ để xin. Thứ tốt nhất là thứ người bán tốn ít mà bạn được nhiều. Thứ tệ nhất là món quà bạn không cần, chỉ nhận vì miễn phí rồi để góc nhà, trong khi lẽ ra bạn có thể xin một thứ khác hữu ích hơn.
Những thứ có thể xin thay giảm giá, theo loại hàng
Mỗi loại hàng có những thứ đi kèm khác nhau. Bảng dưới gợi ý các khoản thường được người bán chấp nhận:
| Loại hàng | Thứ có thể xin | Lưu ý |
|---|---|---|
| Điện thoại, máy tính | Phụ kiện bảo vệ, chuyển dữ liệu, cài đặt, thêm thời gian đổi mới khi lỗi | Xin món chất lượng, không nhận đồ kém chỉ vì miễn phí |
| Đồ điện máy lớn | Giao lắp miễn phí, vật tư lắp đặt, thu hồi máy cũ, vệ sinh định kỳ lần đầu | Hỏi rõ vật tư phụ gồm những gì, khoảng cách giao |
| Nội thất | Giao lên tầng, lắp ráp, chỉnh sửa sau lắp, đệm hoặc gối đi kèm | Ghi rõ thời gian quay lại chỉnh sửa |
| Xe máy, xe đạp | Thay dầu lần đầu, mũ bảo hiểm, khoá chống trộm, kiểm tra miễn phí vài lần | Ghi vào sổ bảo hành hoặc phiếu mua hàng |
| Quần áo, giày dép | Sửa độ dài, đổi cỡ trong thời gian dài hơn, gói quà | Hỏi rõ điều kiện đổi như còn nhãn, chưa giặt |
| Dịch vụ theo gói | Thêm buổi, thêm thời hạn, chuyển nhượng cho người thân | Đọc kỹ điều kiện bảo lưu, huỷ gói |
Không cần xin tất cả. Chọn một hai thứ bạn thật sự dùng, nói rõ ngay từ đầu. Người bán thấy bạn biết mình cần gì thì dễ đồng ý hơn so với một danh sách dài như đang thử vận may.
Cách mở lời: câu nói mẫu cho từng tình huống
Cách xin quan trọng không kém thứ bạn xin. Lời đề nghị tốt cho người bán thấy bạn sẵn sàng mua, hiểu họ không bớt được giá, và chỉ cần một chút để quyết định. Vài câu mẫu, đổi xưng hô cho hợp:
- "Em hiểu giá bên mình là giá niêm yết. Nếu anh giao lắp miễn phí giúp em thì em lấy luôn hôm nay."
- "Giá thì em đồng ý rồi. Anh tặng em bộ dán màn hình với ốp lưng loại tốt được không ạ?"
- "Em mua cả máy giặt và tủ lạnh, anh tính giúp em thu luôn hai máy cũ nhà em được không?"
- "Bên kia cùng giá mà bảo hành thêm sáu tháng. Bên mình làm được như vậy thì em mua ở đây vì gần nhà."
- "Em không cần quà, nhưng nếu máy lỗi trong tháng đầu thì anh đổi máy mới giúp em, ghi vào phiếu được không ạ?"
- "Chị cho em đổi cỡ trong hai tuần thay vì một tuần được không, em mua tặng người nhà chưa chắc vừa."
Để ý rằng mỗi câu gắn với một lý do hoặc một điều kiện có lợi cho người bán: mua ngay, mua nhiều, chọn họ thay vì nơi khác. Đó là cách biến lời xin thành một đề nghị trao đổi, không phải xin xỏ.
Bảo hành và đổi trả: phần đáng thương lượng nhất
Phân biệt bảo hành của hãng và của cửa hàng. Bảo hành của hãng do hãng chịu, cửa hàng không thay đổi được. Cái bạn thương lượng được là phần cửa hàng tự cam kết thêm: thời gian đổi mới khi lỗi, hỗ trợ gửi hàng đi bảo hành, cho mượn máy trong lúc sửa.
Thời gian đổi mới khi lỗi. Lỗi xuất hiện trong vài tuần đầu thường là lỗi sản xuất. Nếu cửa hàng cam kết đổi máy mới thay vì gửi đi sửa, bạn tránh được cảnh chờ đợi. Đây là ưu đãi có giá trị thật mà nhiều cửa hàng sẵn lòng cho khách mua ngay.
Đổi trả khi không vừa ý. Với quần áo, giày dép, đồ nội thất nhỏ, xin thêm vài ngày đổi trả cho bạn thời gian dùng thử ở nhà. Hỏi rõ điều kiện như còn nhãn, còn hộp.
Ai chịu chi phí khi bảo hành. Hàng cồng kềnh phải chở đi sửa, ai trả tiền chở? Thợ đến tận nhà kiểm tra có tính phí không? Những khoản này nhỏ nhưng cộng lại khó chịu khi phát sinh.
Hỗ trợ sau thời hạn. Hỏi cửa hàng có giảm giá sửa chữa, linh kiện cho khách cũ sau khi hết bảo hành không. Không phải nơi nào cũng có, nhưng hỏi không mất gì.
Lúc nào nên đưa lời xin: đầu cuộc, giữa cuộc hay khi đã chốt giá
Thời điểm đưa lời đề nghị ảnh hưởng nhiều đến cách người bán đón nhận. Nếu bạn xin quà ngay khi vừa bước vào, lúc chưa hỏi gì về sản phẩm, người bán dễ nghĩ bạn chỉ săn khuyến mãi và trả lời qua loa. Nếu bạn đợi đến khi người bán đã in hoá đơn rồi mới xin thêm, họ có thể đồng ý cho xong nhưng trong lòng thấy bị dồn vào thế khó.
Thời điểm tốt nhất thường là sau khi bạn đã chọn xong sản phẩm, đã hỏi rõ giá, và người bán hiểu rằng bạn sẵn sàng mua. Lúc đó, lời đề nghị trở thành bước cuối để chốt: "Em lấy chiếc này. Giá em đồng ý, anh giúp em thêm phần giao lắp thì mình làm hoá đơn luôn." Người bán thấy rõ cái mình nhận được là một đơn hàng chắc chắn ngay lúc này.
Có một chiêu được nhiều người nhắc tới: đồng ý giá xong, đến lúc trả tiền mới xin thêm từng món nhỏ, vì biết người bán ngại mất đơn. Chiêu này đôi khi có tác dụng, nhưng nó khiến người bán cảm thấy bị lợi dụng và lần sau cảnh giác với bạn. Nếu bạn gặp người bán làm điều tương tự với mình, như đã chốt giá rồi mới báo thêm phí, bạn cũng có quyền nhắc lại thoả thuận ban đầu. Cách tử tế là nói rõ toàn bộ điều mình mong muốn trong cùng một lời đề nghị, để người bán cân nhắc một lần và trả lời thật lòng.
Ghi lại lời hứa: phần quyết định ưu đãi có thật hay không
Lời hứa tặng quà, thêm bảo hành, giao lắp miễn phí nói ra rất dễ, nhưng đến khi cần dùng thì người hứa có thể đã nghỉ việc, quên, hoặc cửa hàng đổi chính sách. Ưu đãi chỉ thật sự là của bạn khi được ghi lại: trên hoá đơn, phiếu bảo hành, phiếu giao hàng, hoặc ít nhất là tin nhắn từ tài khoản chính thức của cửa hàng.
Cách nói nhẹ nhàng: "Anh ghi giúp em vào hoá đơn là có giao lắp và đổi mới trong ba mươi ngày nhé, để sau em đỡ phải nhắc." Người bán làm ăn đàng hoàng không ngại điều này. Nếu họ né tránh, nói "yên tâm đi em, anh nhớ mà", bạn nên coi ưu đãi đó là không chắc chắn khi tính toán quyết định mua.
Với quà tặng là hàng hoá, kiểm tra ngay tại quầy: đúng loại, đúng cỡ, còn nguyên. Với dịch vụ như vệ sinh miễn phí, giao lắp, xin ngày hẹn cụ thể. Chụp lại hoá đơn và phiếu bảo hành ngay sau khi nhận, lưu vào một thư mục trên điện thoại. Khi có vấn đề, bạn có bằng chứng đầy đủ để yêu cầu cửa hàng thực hiện đúng cam kết.
Khi nào quà tặng không đáng bằng giảm giá
Quà tặng không phải lúc nào cũng tốt hơn giảm giá. Có những cửa hàng dùng quà tặng để che một mức giá cao: tặng nhiều món giá trị thấp, nhưng giá máy cao hơn nơi khác. Hãy luôn so tổng: giá bạn trả trừ đi giá trị thật của những món đi kèm mà bạn sẽ dùng, rồi so với nơi giảm giá trực tiếp.
Ví dụ giả định: cửa hàng A bán chiếc máy giá 8 triệu tặng kèm bộ phụ kiện quảng cáo trị giá 500 nghìn. Cửa hàng B bán 7,6 triệu không quà. Nếu bạn không dùng hết bộ phụ kiện, hoặc giá trị thật của nó thấp hơn quảng cáo, mua ở B có lợi hơn. Nếu bộ phụ kiện đúng thứ bạn định mua và có giá trị thật, A là lựa chọn ổn.
Cũng nên cẩn thận với những gói gắn điều kiện: tặng quà nếu đăng ký dịch vụ đi kèm, tặng bảo hành mở rộng nếu thanh toán theo một hình thức nhất định. Đọc kỹ điều kiện và tự hỏi mình có muốn điều kiện đó không. Một món quà kéo theo một hợp đồng dài hạn không mong muốn thì không còn là quà nữa.
Câu hỏi thường gặp
Có nên xin cả giảm giá lẫn quà tặng không?
Bạn có thể thử, nhưng nên ưu tiên một hướng. Đòi cả hai thường khiến người bán thấy bị ép và từ chối luôn. Bắt đầu bằng giảm giá, nếu người bán không bớt được thì chuyển sang xin một hai thứ đi kèm là cách tự nhiên hơn.
Mua online có xin quà tặng được không?
Với cửa hàng nhỏ bán online, bạn có thể nhắn tin hỏi trước khi đặt, nhất là khi mua nhiều. Với sàn lớn và chuỗi, quà tặng thường đã cài sẵn trong chương trình, ít khi thương lượng được. Dù kênh nào, giữ lại tin nhắn xác nhận.
Bảo hành mở rộng có đáng mua không?
Tuỳ món hàng, độ bền của dòng sản phẩm và cách bạn dùng. Đọc kỹ điều kiện: lỗi nào được bảo hành, ai thực hiện, có loại trừ gì. Nếu được tặng thì tốt; nếu phải trả tiền, cân nhắc so với khả năng tự chịu chi phí sửa chữa.
Người bán hứa tặng quà nhưng giao hàng không kèm thì làm gì?
Liên hệ ngay với cửa hàng, gửi lại hoá đơn hoặc tin nhắn có ghi cam kết. Đề nghị bổ sung trong thời gian cụ thể. Nếu cam kết chỉ là lời nói không có bằng chứng, việc yêu cầu khó hơn, nên lần sau nhớ ghi lại.
Xin thêm bảo hành có làm người bán khó chịu không?
Thường không, nếu bạn hỏi lịch sự và đúng lúc, tức là khi đã sẵn sàng mua. Người bán tự tin vào hàng của mình dễ đồng ý vì chi phí thực tế thấp. Nếu họ từ chối, đó cũng là thông tin về mức độ tự tin của họ với sản phẩm.
Quà tặng có được tính vào hoá đơn không?
Cửa hàng có thể ghi quà tặng trên hoá đơn với giá bằng không hoặc ghi chú riêng, tuỳ cách họ hạch toán. Với bạn, điều quan trọng là có chứng từ cho thấy món quà là một phần giao dịch, phòng khi cần đổi trả cả bộ.